Baby of peuter vroeg wakker? Oorzaken en tips

De meeste baby’s en peuters hebben een natuurlijke wektijd tussen 6:00 en 7:00 uur. Dat voelt voor ons misschien vroeg, maar het past bij hun biologische klok. Wordt je kindje regelmatig vóór 6:00 uur wakker? Dan spreken we van te vroeg wakker worden.

In de vroege ochtend slaapt je kindje lichter. Daardoor wordt het makkelijker wakker van kleine dingen, en is het lastiger om weer in slaap te vallen.

Er is vaak niet één oorzaak. Dit zijn de redenen die ik het vaakst tegenkom:

• Te laat naar bed. Klinkt tegenstrijdig, maar een oververmoeid kindje slaapt vaak onrustiger en wordt juist eerder wakker.
• Te veel slaap overdag. Niet alleen oververmoeidheid, maar ook ondervermoeidheid kan een oorzaak zijn van het vroege wakker worden, bijvoorbeeld als je kindje overdag (te) veel slaapt.
• Een te vroeg eerste dutje. Mag je kindje kort na het opstaan alweer slapen? Dan kan het lichaam dat eerste dutje gaan zien als een stukje van de nacht.
• Licht in de slaapkamer. Vooral in het voorjaar en de zomer is het al vroeg licht. Ook een klein streepje licht langs het gordijn kan genoeg zijn.
• Geluid in de ochtend. Fluitende vogels, een vuilniswagen of een huisgenoot die vroeg naar het werk gaat.
• Slaapassociaties. Valt je kindje ’s avonds in slaap met hulp, zoals voeden of wiegen? Dan is het in de lichte ochtendslaap extra lastig om zelf weer in slaap te vallen. Lees meer in mijn blog over slaapassociaties.
• Honger. Bij jonge baby’s kan een vroege voeding nog echt nodig zijn. Twijfel je hierover? Overleg dan met het consultatiebureau.
• De klokwissel. Na het ingaan van de wintertijd schuift alles een uur naar voren. In mijn blog over wintertijd en zomertijd lees je hoe je je daarop voorbereidt.

1. Maak de slaapkamer echt donker. Verduisterende gordijnen of rolgordijnen helpen. Zie je je hand niet meer voor je ogen? Dan is het goed.
2. Behandel wakker worden vóór 6:00 uur als nacht. Houd het donker, stil en saai. Doe geen lampen aan, haal je kindje niet uit bed en start de dag pas om 6:00 uur.
3. Begin de dag duidelijk. Doe het licht aan, open de gordijnen en zeg bijvoorbeeld “goedemorgen, tijd voor een nieuwe dag!”. Zo leert je kindje het verschil tussen nacht en dag.
4. Kijk kritisch naar de bedtijd. Is je kindje ’s avonds erg moe? Probeer dan eens een iets vroegere bedtijd.
5. Stel het eerste dutje iets uit. Schuif het eerste dutje in kleine stapjes op, zodat het niet meer aansluit op de nacht.
6. Gebruik eventueel ruis. Een witte-ruismachine kan storende ochtendgeluiden wegfilteren. Zet hem niet te hard en niet te dichtbij het bedje.
7. Voor peuters: een slaaptrainer. Vanaf ongeveer 2,5 jaar kan een wekker die van kleur verandert helpen. Zo ziet je peuter zelf wanneer het tijd is om op te staan.

Vroeg wakker worden los je niet in één nacht op. Het lichaam van je kindje heeft vaak een paar weken nodig om aan een nieuw ritme te wennen. Houd vol en wees consequent, ook als het de eerste dagen nog niet lijkt te werken.

En wees vooral mild voor jezelf. Elke dag om 5:00 uur opstaan is zwaar, en het is heel begrijpelijk als je daar moe van wordt.

Blijft je kindje vroeg wakker, ondanks deze tips? Dan help ik jullie graag met een slaapplan op maat. Plan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek, dan kijken we samen wat er speelt.